Phủ định biện chứng là gì? Các đặc điểm cơ bản của phủ định biện chứng là gì?

Phủ định biện chứng là gì? Các đặc điểm cơ bản của phủ định biện chứng là gì? Nội dung của luật phủ định biện chứng. Ý nghĩa phương pháp phủ định biện chứng.

Triết học là hệ thống kiến thức phổ biến nhất về lý luận của con người về thế giới, khoa học về các quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy. Triết học lần đầu tiên ra đời giữa thế kỷ thứ tám và thứ sáu trước Công nguyên, và trải qua các giai đoạn phát triển khác nhau với những ý tưởng thích nghi với từng thời kỳ / giai đoạn phát triển của lịch sử. Triết học Mác – Lênin ra đời cũng như một nhu cầu lịch sử, không chỉ là sự phản ánh hiện thực xã hội, mà còn là sự phát triển hợp lý của lịch sử tư tưởng nhân loại.

Bạn Đang Xem: Phủ định biện chứng là gì? Các đặc điểm cơ bản của phủ định biện chứng là gì?

Triết lý đó đã vượt qua sự ly thân giữa thế giới quan duy vật và phép biện chứng trong lịch sử phát triển của Triết học. Tiến sĩ triết học Mác – Lênin khẳng định: đó cũng là một điều cần thiết tuyệt đối, trở thành hình thức tư duy quan trọng nhất, cao nhất và phù hợp nhất cho sự phát triển của khoa học. Nó cung cấp cho khoa học hiện đại các chức năng có ý nghĩa phương pháp luận trong việc kiểm tra và giải thích sự phát triển của chính nó.

1. Khái niệm phủ định biện chứng là gì?

Khái niệm phủ định đề cập đến việc thay thế thứ này bằng thứ khác, một giai đoạn di chuyển và phát triển bằng một thứ khác. Theo nghĩa đó, không phải tất cả sự phủ định đều dẫn đến sự phát triển.

+ Khái niệm phủ định biện chứng đề cập đến sự phủ định tạo ra các điều kiện và tiền đề cho sự phát triển của sự vật.

Ví dụ, quá trình “hạt nảy mầm”. Trong trường hợp này: mầm bệnh được sinh ra từ hạt giống; Sự ra đời của nó là một sự phủ định biện chứng của hạt, nhờ đó loài này tiếp tục quá trình sinh tồn và phát triển.

2. Vai trò, đặc điểm của phủ định biện chứng:

– Vai trò của phủ định biện chứng trong phát triển

Phủ định biện chứng đóng một vai trò trong việc tạo ra các điều kiện và tiền đề cho sự phát triển của sự vật bởi vì: phủ định biện chứng là chính sự phủ định – xuất phát từ nhu cầu phát triển không thể tránh khỏi. Đồng thời quá trình phủ định đó, một mặt, kế thừa các yếu tố của điều cũ, cần thiết cho sự phát triển của nó, tạo ra khả năng mới để thúc đẩy các yếu tố cũ; Mặt khác, khắc phục, lọc ra, khắc phục những hạn chế của điều cũ, để sự vật phát triển ở cấp độ cao hơn.

– Đặc trưng của phủ định biện chứng

Xem Thêm : Đất ở là gì? Thủ tục chuyển đến đất ở

Phủ định biện chứng là “bản thân phủ định”, nghĩa là sự phủ định xuất phát từ nhu cầu tồn tại và phát triển của sự vật: sự vật chỉ có thể tồn tại và phát triển một khi nó chắc chắn vượt qua hình thức cũ và tồn tại dưới hình thức mới. Tính chất phủ định đó còn được gọi là tính khách quan của phủ định. Mặt khác, quá trình phủ định biện chứng cũng là quá trình đưa vào trong đó sự kế thừa – sự kế thừa của các yếu tố nội dung cũ ở dạng mới, nhờ đó không chỉ nội dung cũ được bảo tồn mà còn có thể đóng vai trò tích cực của nó trong sự phát triển của sự vật.

  • Tính khách quan: bởi vì nguyên nhân của sự phủ định nằm trong chính sự vật. Đó là về việc giải quyết những mâu thuẫn trong sự việc. Nhờ giải quyết mâu thuẫn, mọi thứ luôn phát triển. Mỗi thứ có phương thức phủ định riêng tùy thuộc vào cách giải quyết xung đột của riêng chúng. Nó cũng có nghĩa là phủ định biện chứng không phụ thuộc vào ý chí, ý chí của con người. Con người chỉ có thể tác động đến quá trình phủ định diễn ra nhanh chóng hoặc chậm chạp trên cơ sở nắm vững quy luật phát triển của sự vật.
  • Kế thừa: vì phủ định biện chứng là kết quả của sự phát triển bản thân của sự vật, nó không thể là sự hủy diệt, phá hủy hoàn toàn cái cũ. Cái mới chỉ có thể được sinh ra trên cơ sở của cái cũ. Người mới sinh không xóa bỏ hoàn toàn cái cũ mà chọn lọc, giữ lại và đổi mới các khía cạnh liên quan, những mặt tích cực, nó chỉ loại bỏ trong cái cũ những khía cạnh tiêu cực, lỗi thời, lỗi thời, cản trở sự phát triển. Do đó, phủ định biện chứng cũng là sự khẳng định.

Ví dụ, quá trình di chuyển vốn (k) từ vốn tiền tệ sang vốn hàng hóa (phương tiện sản xuất và sức lao động) là một sự phủ định trong quá trình di chuyển và phát triển vốn. Quá trình này có sự thay đổi về hình thức tồn tại của vốn, nhưng hàm lượng giá trị của vốn được bảo toàn dưới hình thức mới – hình thức có khả năng không chỉ tái tạo giá trị cũ mà còn có khả năng gia tăng giá trị mới của vốn.

– “Phủ định phủ định”

Khái niệm “phủ định phủ định” hay “phủ định phủ định” hay “phủ định phủ định” có 2 ý nghĩa cơ bản:

+ Một là, được sử dụng để chỉ quá trình tiêu cực lặp đi lặp lại trong quá trình di chuyển và phát triển của sự vật. (A – B -C.., trong đó: A bị phủ nhận bởi B, nhưng lần lượt lại bị phủ nhận bởi C,…).

Ví dụ, quá trình di chuyển và phát triển của xã hội loài người: xã hội sở hữu nô lệ ra đời như một sự phủ định của xã hội ban đầu, từ đó bị xã hội phong kiến phủ nhận,…

+ Thứ hai, nó đề cập đến quá trình di chuyển và phát triển diễn ra dưới dạng tuần hoàn “xoắn ốc”: sự lặp lại hình thái ban đầu của từng chu kỳ phát triển nhưng trên cơ sở cao hơn thông qua hai phủ định cơ bản.

Ví dụ, tính chu kỳ của sự tăng trưởng và phát triển của một loài thực vật: … Hạt giống – Cây xanh – Hạt giống mới…; hay sự chuyển động của tăng trưởng và phát triển vốn (k):… T – H (Tlsx + SLD)… H ‘- T’ (T + t)…

3. Nội dung của luật phủ định biện chứng:

Sự ra đời và tồn tại của sự vật đã khẳng định chính nó. Trong quá trình chuyển động của sự vật, các yếu tố mới xuất hiện để thay thế các yếu tố cũ, sự phủ định biện chứng diễn ra. Điều đó không còn ở đó và được thay thế bằng một cái gì đó mới, trong đó các yếu tố tích cực được giữ lại. Nhưng điều mới mẻ này sẽ bị phủ nhận bởi một điều mới khác.

Xem Thêm : Kỷ luật là gì ? Đặc điểm, hình thức và lợi ích của ngành học

Điều mới mẻ khác này dường như là một cái gì đó đã tồn tại, nhưng nó không phải là một sự trùng lặp hoàn toàn, nhưng nó có được các yếu tố mới và chỉ bảo tồn những yếu tố tích cực, phù hợp cho sự phát triển liên tục của nó. Sau khi phủ định diễn ra 2 lần, việc phủ định phủ định được thực hiện, điều đó hoàn thành một chu kỳ phát triển. Sự phát triển của phép biện chứng thông qua các phủ định biện chứng như vậy là một sự thống nhất hữu cơ giữa lọc, bảo tồn và thêm các yếu tố tích cực mới. Do đó, thông qua các phủ định biện chứng của chúng ta, mọi thứ sẽ phát triển.

Thể loại phủ định biện chứng mới nói về một sân khấu, một mắt khâu, một nấc thang trong sự phát triển nhất định. Là phủ định (thứ 1), cái mới cũng chứa đựng trong chính nó xu hướng dẫn đến phủ định thứ 2 (phủ định phủ định).

Trong sự chuyển động vĩnh viễn của thế giới vật chất, chuỗi phủ định biện chứng là vô tận, cái mới phủ nhận cái cũ, nhưng sau đó cái mới lại trở nên cũ và bị phủ nhận bởi cái mới sau cái kia. Cứ như vậy, sự phát triển của sự vật, hiện tượng diễn ra theo xu hướng phủ định tiêu cực từ thấp đến cao vô tận dọc theo đường “xoắn ốc” hoặc “xoắn ốc”. Sau mỗi chu kỳ phủ định phủ định, cái mới được sinh ra lặp lại cái cũ nhưng trên cơ sở cao hơn.

Sự phát triển dọc theo đường “xoắn ốc” là một biểu hiện rõ ràng, đầy đủ về các đặc điểm của sự phát triển biện chứng của sự vật: kế thừa, lặp đi lặp lại, chuyển tiếp. Mỗi vòng lặp của đường “xoắn ốc” đại diện cho sự lặp lại nhưng cao hơn, đại diện cho mức độ phát triển cao hơn.

Quy luật phủ định của phủ định biểu hiện rằng sự phát triển của sự vật được xác định bởi mâu thuẫn trong chính sự vật. Mỗi phủ định là kết quả của sự đấu tranh và biến đổi giữa các mặt đối lập trong chính sự vật – giữa mặt khẳng định và mặt tiêu cực. Sự phủ định đầu tiên diễn ra khiến điều cũ biến thành đối lập với khẳng định ban đầu. Phủ định thứ hai, điều mới là phủ định phủ định trái ngược với tiêu cực và trở về bản gốc nhưng không giống với cái cũ nhưng trên cơ sở cao hơn, tốt hơn.

Phủ định phủ định là sự thống nhất biện chứng của sự khẳng định và phủ định, là kết quả của sự tổng hợp tất cả các yếu tố tích cực của sự khẳng định ban đầu và phủ định đầu tiên, cũng như các giai đoạn trước. Tổng hợp này là một bộ lọc ra khỏi các giai đoạn đã qua, vì vậy nó có nội dung phong phú hơn, toàn diện hơn. Kết quả của sự phủ định phủ định là sự kết thúc của một chu kỳ phát triển và cũng là điểm khởi đầu cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Mọi thứ tiếp tục tự biện chứng để phát triển. Cứ như vậy, những thứ mới ngày càng mới hơn. Theo triết học Mác – Lênin, quy luật phủ định là quy luật phổ quát của sự phát triển tự nhiên, xã hội và tư duy.

4. Ý nghĩa phương pháp phủ định biện chứng:

Quy luật phủ định phủ định chỉ rõ rằng phát triển là khuynh hướng chung, không thể tránh khỏi của sự vật và hiện tượng trong thế giới khách quan. Tuy nhiên, quá trình phát triển không diễn ra theo đường thẳng mà phức tạp, phải trải qua nhiều phủ định và nhiều khâu trung gian. Điều đó giúp chúng ta tránh được cách nhận thức một chiều và đơn giản, đặc biệt là các hiện tượng xã hội, từ đó cần kiên trì đổi mới, khắc phục xu hướng bi quan, chán nản, biến động khi đối mặt với khó khăn của sự phát triển.

Định luật phủ định phủ định cũng khẳng định tính cuối cùng của cái mới, vì cái mới là cái đi vào being phù hợp với quy luật phát triển của sự vật. Mặc dù khi sinh ra, cái mới có thể chưa trưởng thành, nó tiên tiến hơn, một giai đoạn phát triển cao hơn về chất so với cái cũ. Do đó, trong nhận thức và hoạt động thực tiễn cần có nhận thức đúng đắn về cái mới và có thái độ đúng đắn đối với cái mới đồng thời tích cực khám phá cái mới, tạo điều kiện cho cái mới phát triển.

Cần có quan điểm biện chứng trong khi chỉ trích cái cũ, cần biết cách sàng lọc, kế thừa các yếu tố hợp lý của cái cũ, tránh thái độ “hư vô”, “phủ định sạch sẽ”.

Lý luận nhận thức của chủ nghĩa duy vật biện chứng kiểm tra bản chất, tính đều đặn, hình thức và phương pháp nhận thức, vấn đề của sự thật. Nó trả lời chính xác và đầy đủ mặt thứ hai của vấn đề cơ bản của triết học.

Nguồn: https://luatthienminh.com.vn
Danh mục: Luật Hỏi Đáp

Related Posts

An ninh nhân dân là gì? Xây dựng trận địa an ninh nhân dân và an ninh nhân dân

An ninh nhân dân là gì? Xây dựng trận địa an ninh nhân dân và an ninh nhân dân? Xây dựng trận địa an ninh nhân dân và an ninh…

Đặc điểm văn hóa dân tộc là gì? Biểu hiện và ý nghĩa của bản sắc văn hóa dân tộc?

Đặc điểm văn hóa dân tộc là gì? Biểu hiện và ý nghĩa của bản sắc văn hóa dân tộc? Đặc điểm cơ bản của bản sắc dân tộc Việt…

Ủy ban Thường vụ là gì? Các quy định của Đảng đối với Ban Thường vụ, bạn nên biết?

Khái niệm của Ủy ban Thường vụ (Tiêu chuẩn) là gì? Ủy viên thường trực tiếng Anh là gì? Trách nhiệm và quyền hạn của Ủy ban Thường vụ? Trách…

Bạo lực học đường là gì? Hiện trạng, nguyên nhân và giải pháp?

Bạo lực học đường là gì? Tình trạng bạo lực học đường hiện nay ở Việt Nam là gì? Nguyên nhân gây ra bạo lực học đường là gì? Giải…

Bảo vệ môi trường là gì? Nội dung và biện pháp bảo vệ môi trường?

Khái niệm bảo vệ môi trường là gì? Nội dung và biện pháp bảo vệ môi trường? Chung tay bảo vệ môi trường có phải là trách nhiệm của toàn…

BOT là gì? Luật đầu tư theo hình thức BOT?

BOT là gì? Luật đầu tư theo hình thức BOT? Trình tự và nội dung thực hiện hợp đồng BOT?Có thể bạn quan tâm Chứng chỉ số là gì? Một…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *